Ulaşım ve transfer sektöründe yapay zekâ nasıl kullanılır?

Ulaşım ve transfer sektöründe yapay zekâ en çok altı işte kullanılır: gelen talebe ilk yanıt, eksik bilginin sorulması, kurala bağlı fiyat teklifi, rezervasyonun araca ve şoföre atanması, şoföre iş emri gönderilmesi ve yolcuya kendi dilinde bilgi verilmesi. Bu işlerin hepsinde yanıt, teklif ve kayıt sistemde hazırlanır. Fiyatı, aracı ve şoförü ise firma seçer.

Havalimanı transferi uçuş trafiğine bağlı bir iştir. DHMİ verisine göre 2025 yılında Türkiye'deki havalimanlarında gelen ve giden yolcu sayısı 246,8 milyona ulaştı; bunun 145,2 milyonu dış hat yolcusuydu. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın sınır istatistiklerine dayanan İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü raporuna göre aynı yıl Türkiye'ye 52,8 milyon yabancı ziyaretçi geldi. İstanbul'a giren 18,97 milyon yabancı ziyaretçinin 18,4 milyonu havalimanlarını kullandı. Transfer talebi de bu yüzden sık sık yabancı dilde gelir. Talep uçuş saatine bağlı olduğu için gece yarısı ya da uçuştan birkaç saat önce de gelir.

Transfer firması yapay zekâyı hangi işlerde kullanır?

1. Talebe ilk yanıt: WhatsApp, web formu ve telefondan gelen talep tek listeye düşer ve gece de yanıtlanır.
2. Eksik bilgi: Uçuş numarası, kişi sayısı, bagaj, çocuk koltuğu ve adres tek tek sorulur.
3. Fiyat teklifi: Teklif güzergâh, araç tipi ve saate göre önceden yazılmış kuraldan hazırlanır.
4. Araç ve şoför ataması: Rezervasyon takvime araç ve şoför birimiyle yazılır, aynı araca aynı saatte iki iş verilmez.
5. Şoföre iş emri: Karşılama adı, uçuş numarası ve konum şoförün telefonuna gider.
6. Yolcuya bilgi: Onay, şoför bilgisi ve karşılama noktası yolcunun yazdığı dilde iletilir.

Gece gelen transfer talebi nasıl karşılanır?

Transfer firmasına talep dört beş ayrı yerden gelir: WhatsApp, telefon, web formu, otelin resepsiyonu ve acentenin e-postası. Gece gelen mesaj sabaha kalınca yolcu başka bir firmaya yazar. Kurulumda bu kanallar tek listede toplanır.

WhatsApp'tan gelen mesaj, firmanın verdiği bilgiyle yanıtlanır: hizmet verilen havalimanları, araç tipleri, bagaj kuralı ve fiyat kuralları. Yolcuya bir yapay zekâ asistanıyla yazıştığı açıkça söylenir. Cevabı bilinmeyen soruda yanıt uydurulmaz; konuşma operasyondaki kişiye geçer. Meta'nın WhatsApp Business kuralları da otomatik yanıt kullanan işletmeden bir şey ister: kullanıcı bir insana açık ve hızlı biçimde ulaşabilmelidir.

Telefonda arama sesli asistanla karşılanır. Gece gelen aramada talep kayda geçer ve sabah operasyonun onay listesinde durur. Bu kurulumu sesli asistan sayfasında, kanalların tek listede toplanmasını talep yanıtlama sayfasında anlatıyoruz.

Yolcudan hangi bilgiler istenir?

Bir transfer rezervasyonu için en az şu bilgiler gerekir:

• Yolcunun adı, soyadı ve telefonu
• Uçuş numarası ve iniş saati
• Kişi sayısı, bagaj sayısı ve çocuk koltuğu ihtiyacı
• Alınacağı ve bırakılacağı adres

Talep çoğunlukla bu bilgilerin bir kısmıyla gelir ve teyit için defalarca yazışmak gerekir. Kurulumda eksik alan tek tek sorulur. Bilgi tamamlanmadan rezervasyon onaya gitmez.

Bu bilgilerin bir kısmı yasal zorunluluktur. Karayolu Taşıma Yönetmeliği tarifesiz yolcu taşımasında taşıma sözleşmesini zorunlu tutar. Sözleşmede her yolcunun adı ve soyadıyla bir yolcu listesi bulunur; Türk vatandaşı için T.C. kimlik numarası, yabancı yolcu için uyruk ve pasaport numarası da yazılır. Aynı yönetmeliğe göre A1, A2, B2 ve D2 yetki belgesi sahipleri arızi, grup ve mekik seferlerinde aracın plakasını, görevli personeli ve yolcu listesini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın U-ETDS sistemine bildirir. Bildirim seyahatten en geç bir saat önce yapılır. Havalimanından başlayan seferler için bu süre iki saattir; bu hüküm yönetmeliğe 1 Ekim 2025'te eklendi.

Gece gelen talebin sabaha kalmaması bu yüzden yalnız müşteri kaybıyla ilgili değildir. Sabah erken saatte havalimanından alınacak yolcunun bilgisi, bildirim süresi dolmadan tamamlanmış olmalıdır. Rezervasyon kaydı bu alanları eksiksiz tuttuğunda bildirim için gereken bilgi tek yerde durur. Bakanlık, bildirimin firmanın kendi yazılımından yapılabilmesi için bir web servis bağlantısı da sunar. Bu bağlantının kurulup kurulmayacağı keşifte, firmanın bugünkü bildirim düzenine bakılarak konuşulur. Bildirim yükümlülüğü yetki belgesi sahibindedir.

Fiyat teklifi kurala nasıl bağlanır?

Transfer fiyatı birkaç şeye bakılarak verilir: güzergâh, araç tipi, saat ve kişi sayısı. Kimi firma gece saatine, kimi bekleme süresine ek ücret koyar. Bu kurallar bir kez yazılır. Talep kuralın içindeyse teklif o kurala göre hazırlanır ve yolcuya gider.

Kuralın dışında kalan talep onay listesine düşer: şehir dışı bir adres, kalabalık bir grup, ara durak ya da özel bir araç isteği. Bu teklifi operasyon sorumlusu verir. Kuralda olmayan bir fiyat sistemde kendiliğinden üretilmez. Fiyat değişince kural tek yerden güncellenir ve bir sonraki teklif yeni fiyattan çıkar.

Rezervasyon araca ve şoföre nasıl atanır?

Onaylanan rezervasyon takvime araç ve şoför birimiyle yazılır. Aynı araca aynı saatte iki iş verilmez; çakışma ekranda görünür. Sistem yalnız boştaki aracı ve şoförü gösterir. Hangi şoförün hangi işe gideceğini operasyon sorumlusu seçer.

Atama yapılınca şoförün telefonuna iş emri gider: karşılama adı, uçuş numarası, iniş saati, karşılama noktası ve varış adresi. Günün bütün işleri panelde tek listede durur. Sabah ofis açıldığında gece gelen işler de bu listededir. Takvimin kurulumunu online randevu ve rezervasyon sayfasında anlatıyoruz.

Uçuş rötar yaparsa şoför nasıl haberdar olur?

Uçuş numarası rezervasyonla birlikte kaydedilir. Uçuş bilgisi veren bir servise bağlanılırsa varış saati değiştiğinde şoföre ve operasyona bildirim gider. Hangi servisin kullanılacağı keşifte belirlenir. Bu bağlantı kurulmazsa operasyon sorumlusu yeni saati elle girer ve şoföre güncel iş emri gider.

Yolcuya hangi bilgi, hangi dilde gider?

Yolcu hangi dilde yazdıysa onay da o dilde gider. Onay mesajında şoförün adı, aracın plakası ve karşılama noktası bulunur. Yolcu ile şoför aynı bilgiyi görür: karşılama tabelasındaki ad, buluşma yeri ve saat.

WhatsApp'ta bunun bir kuralı vardır. Meta'nın kurallarına göre işletme kullanıcıya ancak kullanıcının izin verdiği durumda yazabilir. Konuşmayı işletme başlatıyorsa ya da kullanıcının son mesajının üstünden 24 saat geçtiyse, mesaj Meta'nın önceden onayladığı bir şablonla gider. Onay mesajı ve şoför bilgisi bu yüzden onaylı şablon olarak hazırlanır. Ayrıntıyı WhatsApp Business entegrasyonu sayfasında anlatıyoruz.

Bu mesajların içeriğine de dikkat etmek gerekir. Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik, satın alma ve benzeri durumlara ilişkin bildirimlerde önceden onay aramaz. Aynı hüküm bu bildirimlerde bir mal ya da hizmetin tanıtılmasını yasaklar. Onay mesajı bu yüzden yalnız rezervasyonun bilgisini taşır. İndirim duyurusu yalnız ticari ileti izni veren yolcuya gider.

Acente ve otel talepleri aynı listeye düşer mi?

Düşer. Acente ve otel talepleri e-postayla, formla ya da WhatsApp'tan gelse de aynı rezervasyon listesine işlenir. Kayıtta talebin hangi acenteden ya da otelden geldiği yazılır. Ay sonunda hangi kanaldan kaç iş geldiği bu kayıttan okunur. Hangi kanalların bağlanacağı keşifte birlikte belirlenir.

Yolcunun kişisel verisi nasıl korunur?

Yolcunun adı, telefonu, uçuş numarası ve pasaport numarası kişisel veridir ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındadır. Kanun, verinin işlendiği amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmasını ister. Bu yüzden şoföre yalnız işi için gereken bilgi gider: karşılama adı, uçuş, saat ve adres. Pasaport numarası şoförün iş emrine konmaz.

Yolcuya verinin hangi amaçla işlendiği ve kimlere aktarılabileceği aydınlatma metniyle bildirilir. Veri yurt dışındaki bir sunucuda işlenecekse Kanun'un 9. maddesindeki aktarım şartlarına bakılır. Verinin nerede işleneceği kurulumdan önce yazılı olarak belirlenir.

Gece yarısı gelen bir talep nasıl işler?

Havalimanı transferi yapan bir firmada kurulum şöyle işler. Gece yarısını biraz geçe WhatsApp'tan İngilizce bir mesaj gelir: ertesi gün öğleden sonra inecek bir uçuştan şehir merkezindeki bir otele transfer isteniyor. Mesaj firmanın verdiği bilgiyle İngilizce yanıtlanır. Kişi sayısı, bagaj ve uçuş numarası sorulur.

Bilgi tamamlanınca fiyat güzergâh ve araç tipi kuralına göre hazırlanır ve yolcuya gider. Yolcu kabul edince rezervasyon kaydı açılır. Sabah ofis açıldığında operasyon sorumlusu işi bir şoföre atar ve şoförün telefonuna iş emri gider. Yolcuya da şoförün adı, aracın plakası ve karşılama noktası iletilir.

Transfer işinde yapay zekâ nerede kullanılmamalı?

• Kural dışı fiyat ve pazarlık: Kuralda olmayan fiyatı operasyon sorumlusu verir.
• Araç ve şoför seçimi: Hangi işe hangi şoförün gideceğine operasyon karar verir.
• Şikâyet, kayıp eşya ve kaza: Bu konuşmalar doğrudan bir kişiye geçer.
• Kaynağı olmayan bilgi: Karşılama noktası, bekleme süresi ya da uçuş saati tahminle yazılmaz.

Transfer firması nereden başlamalı?

1. Bir hafta boyunca talebin hangi kanaldan geldiğini, kaçının gece geldiğini ve teyit için kaç mesaj yazıldığını sayın.
2. Fiyat kurallarınızı yazıya geçirin: güzergâh, araç tipi, saat ve ek ücretler.
3. İlk iş olarak talep karşılamayı ve rezervasyon kaydını kurun.
4. Bir ay sonra yanıtsız kalan talebe ve teyit yazışmasına bakın; şoför iş emrine öyle geçin.

ALTAI Digital işe keşifle başlar. Yaklaşık bir hafta süren keşifte firmanın kanalları, fiyat kuralları, araç listesi ve bugünkü bildirim düzeni çıkarılır. Ardından bir demo hazırlanır; beğenilirse istekler ayrıntılı bir formla yazıya geçer ve kurulum yapılır. İlk canlı akış genellikle dört ile sekiz hafta içinde açılır; süre bağlanacak kanal ve sistem sayısına göre değişir. Yayından sonra ölçüm, raporlama ve bakım sürer.

Kurulan her parça tek panelde birleşir: talep, rezervasyon, şoför ataması ve yolcu mesajları aynı ekrandan izlenir. Sektöre özel çözümü ulaşım ve transfer sayfasında, WhatsApp tarafını WhatsApp yapay zekâ asistanı sayfasında anlatıyoruz.