Yapay zekâ ajanı nedir?
Yapay zekâ ajanı, kendisine verilen bir hedefi adımlara bölen ve bu adımları araçlarla yürüten yazılımdır. Ajan yalnız metin üretmez; arama yapar, bir kayda bakar, form doldurur ya da bir sisteme yazar. Her adımdan sonra sonucu değerlendirir ve sıradaki adıma karar verir. Yetkisi ve durma koşulu kurulumda tanımlanır.
Ajan ile sohbet robotu arasındaki fark nedir?
Sohbet robotu soruya cevap verir ve orada durur. Ajan ise bir hedef alır, hedefi adımlara böler ve adımları sırayla yürütür. Fark tek cümlede şudur: biri konuşur, öteki iş yapar.
İkinci fark araç kullanımıdır. Sohbet robotunun elinde genellikle yalnız metin vardır. Ajan bir arama aracına, bir veritabanına, bir takvime ya da bir e-posta kutusuna bağlanır ve o araçları çağırır.
Üçüncü fark durma koşuludur. Sohbet robotu cevabı yazınca işini bitirir. Ajan hedefe ulaştığında, yetkisi bittiğinde ya da bir adım hata verdiğinde durur; hangi durumda duracağı önceden yazılır.
- Sohbet robotu cevap verir, ajan adım atar.
- Ajan araç çağırır: arama, kayıt, takvim, e-posta.
- Her adımdan sonra sonuç değerlendirilir.
- Durma koşulu önceden yazılır.
Ajan araçları nasıl kullanır?
Araç, ajanın çağırabileceği tanımlı bir işlevdir. Her araca ad, girdi ve çıktı verilir; ajan hangi aracın ne yaptığını bu tanımdan okur.
Çalışma sırası genellikle aynıdır. Ajan hedefi okur, bir sonraki adımı seçer, aracı çağırır, dönen sonucu değerlendirir ve gerekiyorsa yeni bir adım atar. Bu döngü hedef tamamlanana ya da durma koşulu gelene kadar sürer.
Yetki burada önemlidir. Ajan yalnız kendisine verilen araçları çağırır; listede olmayan bir sisteme erişemez. Okuma yetkisiyle yazma yetkisi ayrı tanımlanır, çünkü bir kaydı okumak ile onu değiştirmek farklı risktir.
- Her araç ad, girdi ve çıktısıyla tanımlanır.
- Ajan yalnız listedeki araçları çağırır.
- Okuma ve yazma yetkisi ayrı verilir.
- Döngü durma koşuluna kadar sürer.
Ajanın cevabı neye dayanır?
Ajanın cevabı iki kaynaktan gelir. Birincisi modelin genel bilgisidir; ikincisi araçlarla getirilen belge ve kayıtlardır. İşletme kurulumunda ikincisi asıl kaynak sayılır.
Kaynak dayanağı şu demektir: cevabın hangi belgeden çıktığı görünür. Ajan cevabın yanına kaynağı yazar, böylece okuyan kişi doğrulayabilir. Kaynağı olmayan bir soruda doğru davranış cevabı uydurmak değil, bilmediğini söylemektir.
Kaynak listesi kurulumda belirlenir. Şirket içi belgeler, ürün bilgileri, fiyat çerçevesi ve sık sorulan sorular listeye girer. Liste güncellenmezse ajan eski bilgiyi tekrar eder; güncelleme takvimi de kurulumun parçasıdır.
- Cevabın yanında kaynağı görünür.
- Kaynak listesi kurulumda belirlenir.
- Kaynağı olmayan soruda cevap uydurulmaz.
- Liste güncellenmezse eski bilgi tekrarlanır.
İnsan onayı ve kayıt defteri nasıl çalışır?
Ajanın yetkisi sınırsız değildir. Gönderim, ödeme, silme ve dışa dönük her adım onay kuyruğuna düşer; onay gelmeden adım çalışmaz. Onayı veren kişi, tarih ve gerekçe kayda geçer.
Kayıt defteri ikinci kapıdır. Hangi hedefin verildiği, hangi araçların çağrıldığı, hangi kaynakların okunduğu ve sonucun ne olduğu tek tek yazılır. Defter olmadan bir hatanın nerede çıktığı bulunamaz.
Üçüncü kapı durma koşuludur. Adım sayısı, süre ve maliyet için sınır konur; sınır aşılınca ajan durur ve haber verir. Bu üç kapı olmadan ajan üretimde çalıştırılmaz.
- Gönderim, ödeme ve silme adımları onaya bağlanır.
- Onayı veren kişi, tarih ve gerekçe kayda geçer.
- Hedef, araçlar, kaynaklar ve sonuç deftere yazılır.
- Adım, süre ve maliyet sınırı konur.
İşletmede nerede kullanılır?
Ajan, kuralı tek satırda yazılamayan ama sonucu denetlenebilen işlerde işe yarar. Gelen talebin okunup sınıflandırılması, kayıtlardan bilgi toplanıp özet çıkarılması ve taslak yanıt hazırlanması tipik örneklerdir.
Sınır da açıktır. Kural yazılabiliyorsa iş akışı otomasyonu daha ucuz ve daha kararlıdır; ajan orada gereksizdir. Sonuç denetlenemiyorsa ya da hata pahalıysa ajan yerine insan kalır.
Kurulum küçük başlar. Tek bir hedef seçilir, araç listesi dar tutulur, onay kuyruğu ve kayıt defteri ilk günden açılır. ALTAI Digital ajanı müşterinin kendi hesabında kurar ve yetki listesini yazıyla teslim eder.
- Gelen talebin okunup sınıflandırılması.
- Kayıtlardan bilgi toplanıp özet çıkarılması.
- Taslak yanıt ya da belge hazırlanması.
- Kural yazılabiliyorsa iş akışı otomasyonu tercih edilir.
Bu terimin işletmenizdeki karşılığı
Yapay zekâ ajanıSık sorulan sorular
Değil. Sohbet robotu soruya cevap verir; ajan hedefi adımlara böler ve araç çağırarak işi yürütür. Ajan her adımdan sonra sonucu değerlendirir ve sıradaki adıma karar verir.
Adım seçimini kendi yapar, ama yetkisi yazılıdır. Gönderim, ödeme ve silme gibi adımlar onay kuyruğuna düşer. Sınır aşıldığında ajan durur ve haber verir.
Risk vardır, bu yüzden cevap kaynağa bağlanır. Ajan cevabın yanına hangi belgeden çıktığını yazar. Kaynağı olmayan soruda cevap uydurmaz, bilmediğini söyler ve işi insana bırakır.
Bağlanacak araçlar kurulumda tek tek tanımlanır: arama, belge deposu, CRM, takvim, e-posta ve iç veritabanı. Listede olmayan bir sisteme erişim verilmez. Okuma ve yazma yetkisi ayrı ayrı açılır.
Kural tek satırda yazılabiliyorsa iş akışı otomasyonu yeter. Otomasyon daha ucuz ve daha kararlı çalışır. Ajan, kuralı önceden yazılamayan ama sonucu denetlenebilen işler için vardır.
Her adım kayıt defterine yazılır. Defterde hedef, çağrılan araçlar, okunan kaynaklar ve sonuç durur. Onayı veren kişi ile tarih de aynı kayıtta görünür.
Teklifi, süreci birlikte çıkardıktan sonra yazıyoruz
Otuz dakikalık keşif görüşmesinde sürecinizi birlikte ele alırız, otomasyona değip değmeyeceğini açıkça söyleriz. Değmiyorsa bunu da aynı görüşmede belirtiriz.
Görüşme 30 dakika sürer · hazırlık gerekmez
