GEO ve AEO nedir? Yapay zekâ aramalarında görünmenin yolu

GEO, bir sayfanın ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google'ın yapay zekâ özetleri gibi cevap üreten arama yüzeylerinde kaynak olarak kullanılması için yapılan çalışmadır. AEO ise sayfanın bir soruya doğrudan ve alıntılanabilir bir cevap vermesini hedefler. İkisi de SEO'nun üstüne kurulur. Google'a göre yapay zekâ özelliklerinde görünmek için ek bir teknik şart yoktur; sayfanın dizinde olması ve arama sonucunda gösterilebilir olması gerekir.

Müşteri artık bir hizmeti yalnız Google'a yazarak aramıyor. Aynı soruyu ChatGPT'ye ya da Gemini'ye de soruyor ve karşısına birkaç kaynaktan derlenmiş tek bir cevap çıkıyor. Bu cevapta adı geçmeyen işletme, o arama için hiç var olmamış gibidir. Bu yazıda GEO ve AEO'nun ne olduğunu, nasıl yapıldığını ve nasıl ölçüldüğünü anlatıyoruz.

GEO ve AEO ne demek?

GEO, generative engine optimization ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçesi üretken arama motoru optimizasyonudur. Terim, 2023'te arXiv'de yayımlanan “GEO: Generative Engine Optimization” adlı akademik çalışmayla ortaya çıktı. Yazarlar, kendi test ortamlarında bu yöntemlerin bir sayfanın yapay zekâ cevabındaki görünürlüğünü yüzde 40'a kadar artırabildiğini bildirdi.

AEO, answer engine optimization ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçesi yanıt motoru optimizasyonudur. Yanıt motoru, kullanıcıya bağlantı listesi yerine doğrudan cevap veren arama yüzeyidir. AEO'nun amacı, sayfadaki cevabın bu yüzeylerde alıntılanmasıdır.

SEO ise ikisinin temelidir. Sayfa taranmıyor, yavaş açılıyor ya da hiçbir aramada görünmüyorsa yapay zekâ cevabına da girmez. AEO'nun tanımını ayrıca AEO nedir sayfasında anlatıyoruz.

GEO, AEO ve SEO arasındaki fark nedir?

	SEO	AEO	GEO
Hedef	Arama sonucunda üst sırada çıkmak	Soruya verilen cevapta alıntılanmak	Üretilen cevapta kaynak olarak geçmek
Yüzey	Google ve Bing'in organik sonuçları	Yanıt kutuları ve sesli arama	ChatGPT, Gemini, Perplexity, yapay zekâ özetleri
Ölçüm	Sıra, gösterim ve tıklama	Cevapta alıntılanma	Cevapta adın ve bağlantının geçmesi

Üçü ayrı işler gibi görünür, ama uygulamada aynı sayfanın üstünde yürür. Teknik düzen SEO'dan, cevap biçimi AEO'dan, kaynak gösterilecek kadar güvenilir içerik GEO'dan gelir.

Yapay zekâ asistanları kaynağı nasıl seçer?

Kesin kural yayımlanmıyor, ama birkaç şey bellidir. Asistan bir soruya cevap verirken web'de arama yapar ve bulduğu sayfaların bir kısmını okur. Okuyamadığı sayfayı kaynak olarak kullanamaz.

Erişim kuralları açıktır. OpenAI, ChatGPT'nin arama özelliğinde siteleri OAI-SearchBot adlı tarayıcıyla bulduğunu ve bu tarayıcıyı engelleyen sitelerin ChatGPT arama cevaplarında gösterilmediğini yazıyor. Perplexity de sitelerin PerplexityBot'a robots.txt dosyasında izin vermesini öneriyor. Google tarafında ise sayfanın dizinde ve arama sonucunda gösterilebilir olması yeterlidir.

Kendi ölçümümüz de bir ipucu verdi. 23 Eylül 2026'da “öner”, “hangisi iyi” ve “en iyi” gibi tavsiye sorularında yapay zekâ cevapları kaynak olarak satıcı sitelerinden çok liste yazılarını ve dizinleri gösterdi. Bu kalıp üç ayrı yüzeyde görüldü: Yandex'in yapay zekâ cevabı, Bing ve Perplexity. Aynı ölçümde ChatGPT'nin yerel işletme sorularının bir bölümünü harita kartıyla cevapladığını, kartta puan ve yorum sayısının göründüğünü gördük.

Yapay zekâ aramalarında görünmek için ne yapılır?

1. Sayfanın dizinde olduğunu doğrulayın. Search Console'daki URL denetimi bunu gösterir. Dizinde olmayan sayfa hiçbir cevaba giremez.
2. Tarayıcılara izin verin. robots.txt dosyasında Googlebot, Bingbot, OAI-SearchBot ve PerplexityBot'un engellenmediğini kontrol edin.
3. Soruyu ilk paragrafta cevaplayın. Sayfanın ilk altmış kelimesi, tek başına okunduğunda da anlaşılan kısa bir cevap taşımalıdır.
4. Başlıkları soru biçiminde yazın. İnsanların gerçekten sorduğu soru başlık olur, cevabı hemen altında durur.
5. Olguyu kaynağıyla yazın. GEO çalışmasında en iyi sonuç veren yöntemler kaynak göstermek, alıntı eklemek ve istatistik eklemekti. Aynı çalışmada anahtar kelime doldurmak işe yaramadı.
6. Yapılandırılmış veriyi doğru kullanın. Şema sayfanın ne anlattığını makineye açıkça söyler. Ancak Google, yapay zekâ özellikleri için özel bir şema gerekmediğini yazıyor. Sık sorulan sorular zengin sonucunu da 2023'ten beri yalnız tanınmış resmî kurum ve sağlık sitelerine gösteriyor. Şema yardımcıdır, tek başına görünürlük getirmez.
7. Google İşletme Profili'ni tamamlayın. Yerel sorularda harita kartı ve yorumlar öne çıkıyor. Hizmetler, çalışma saatleri, fotoğraflar ve gerçek yorumlar eksiksiz olmalıdır.
8. Liste yazılarında ve dizinlerde yer alın. Tavsiye sorularında kaynak çoğunlukla bunlardır. Sektörünüzün dizinlerinde ve karşılaştırma yazılarında doğru bilgiyle yer almak bu işin ikinci koludur.
9. Değişikliği bildirin. IndexNow ile Bing ve Yandex'e yeni ya da güncellenen sayfa bildirilir. Site haritasındaki tarih, içerik değiştiğinde güncellenir.
10. Tarih ve yazar bilgisini görünür tutun. Okur da motor da bilginin ne zaman doğru olduğunu görebilmelidir.

llms.txt dosyası da eklenebilir. Bu dosya, 2024'te önerilmiş ve sitenin özetini yapay zekâ araçlarına sunan bir biçimdir. Henüz bir standart değildir; eklemesi kolaydır, ama asıl işin yerine geçmez.

GEO ve AEO çalışması nasıl ölçülür?

Ölçüm üç yerden yapılır. Birincisi Search Console'dur. Hangi sorgunun gösterim aldığı, hangi sayfanın tıklandığı ve sayfaların dizinde olup olmadığı orada görünür. Sonuç yirmi sekiz günlük dönemler karşılaştırılarak okunur; tek günlük dalgalanma sonuç sayılmaz.

İkincisi hedef soru listesidir. Müşterinin sorabileceği on ile yirmi soru belirlenir. Bu sorular her ay ChatGPT, Gemini ve Perplexity'ye aynı biçimde sorulur. Cevapta işletmenin adının geçip geçmediği ve sitenin kaynak olarak bağlanıp bağlanmadığı tabloya yazılır.

Üçüncüsü sitenin kendi trafiğidir. Yapay zekâ asistanlarından gelen ziyaretler ayrı bir kaynak olarak izlenir. Bu üç ölçüm birlikte okunduğunda, yapılan değişikliğin işe yarayıp yaramadığı anlaşılır.

ALTAI Digital GEO ve AEO çalışmasını nasıl yapar?

Köy Zekeriyaköy sitesini gayrimenkul danışmanı Kerem Ali Yörükoğlu için kurduk. Sitede SEO, GEO ve AEO çalışması yapıldı ve yapay zekâ aramalarında görünürlük kazandırıldı. Site Kerem Bey'in ana sitesiyle bağlı çalışır ve düzenli bakımını biz yapıyoruz. Müjgan Şimşek ve Damla Sübar'ın sitelerinde de aynı çalışma sürüyor.

Çalışma her işte aynı sırayla yürür. Önce teknik denetim yapılır: dizin durumu, hız, robots.txt ve yapılandırılmış veri kontrol edilir. Sonra müşterinin gerçekten sorulan sorularına cevap veren içerik yazılır. Her sayının ve alıntının kaynağı kontrol edilir; yayın kararını müşteri verir. Son olarak Search Console verisi ve hedef soru listesi her ay ölçülür ve raporlanır.

Hizmetin kapsamını yapay zekâ SEO sayfasında anlatıyoruz. Arama görünürlüğü daha geniş bir işin parçasıysa yöntemi dijital dönüşüm sayfasında bulabilirsiniz.

GEO ve AEO hakkında yanlış bilinenler

• Yapay zekâ için ayrı bir site gerekir. Gerekmez. Aynı sayfa hem Google'da hem asistanların cevabında görünür.
• Şema eklemek yeter. Yetmez. Şema sayfadaki içeriği anlatır; içerik zayıfsa şema onu güçlendirmez.
• Anahtar kelimeyi çok tekrarlamak işe yarar. Yaramaz. GEO çalışmasının ölçümünde bu yöntem görünürlüğü artırmadı.
• Yapay zekâ cevabında çıkmak garanti edilebilir. Edilemez. Cevaplar sık değişir; doğru olan, düzenli ölçüm yapmaktır.